ĐỨC: Chiến sự Iran có thể làm chậm đà phục hồi kinh tế

- Kỳ vọng phục hồi của chính phủ liên minh sau nhiều năm trì trệ

Sau nhiều năm tăng trưởng yếu, chính phủ liên minh giữa Friedrich Merz và Phó thủ tướng Lars Klingbeil đặt mục tiêu đưa kinh tế Đức trở lại quỹ đạo tăng trưởng. Bộ trưởng Kinh tế Katherina Reiche gần đây còn bày tỏ sự lạc quan rằng nền kinh tế đang đứng trước cơ hội “tăng tốc trở lại”.

Tăng trưởng không chỉ là mục tiêu kinh tế thuần túy. Nó còn mang ý nghĩa sống còn đối với ngân sách nhà nước, bởi kinh tế khởi sắc đồng nghĩa với nguồn thu thuế cao hơn – yếu tố mà chính phủ đang rất cần trong bối cảnh ngân sách chịu nhiều áp lực.

- Giá năng lượng và bất ổn làm gia tăng lo ngại

Tuy nhiên, những tín hiệu gần đây khiến triển vọng ấy trở nên mong manh hơn. Số liệu mới về xuất khẩu và đơn đặt hàng của ngành công nghiệp Đức gây thất vọng. Trong khi đó, tác động kinh tế từ cuộc chiến tại Iran bắt đầu lan rộng.

Giá năng lượng tăng đang tạo áp lực kép: chi phí sản xuất của doanh nghiệp leo thang, còn người tiêu dùng phải đối mặt với giá nhiên liệu cao hơn – điều có thể làm suy giảm sức mua trong ngắn hạn.

Theo nhà kinh tế Oliver Holtemöller từ Viện Nghiên cứu Kinh tế Halle (IWH), yếu tố bất định mới là mối lo lớn nhất: “Không ai biết cuộc xung đột này sẽ kéo dài bao lâu”. Sự thiếu chắc chắn ấy có thể khiến doanh nghiệp chùn bước trong các kế hoạch đầu tư.

- Dự báo tăng trưởng vẫn giữ ở mức khiêm tốn

Dù vậy, các nhà nghiên cứu kinh tế chưa cho rằng cú sốc này sẽ làm trật bánh hoàn toàn đà phục hồi. Theo nhà kinh tế Geraldine Dany-Knedlik của Viện Nghiên cứu Kinh tế Đức (DIW), nền kinh tế vẫn có khả năng tiếp tục hồi phục.

DIW dự báo GDP Đức có thể tăng khoảng 1,0% trong năm nay và 1,4% trong năm tới, bất chấp giá năng lượng tăng.

Một lý do quan trọng: Đức hiện ít phụ thuộc hơn vào dầu khí từ khu vực Vùng Vịnh so với thời kỳ khủng hoảng năng lượng năm 2022, khi nguồn cung từ Nga gây sức ép lớn lên nền kinh tế.

- Kinh tế thị trường cần tín hiệu giá

Trong bối cảnh giá năng lượng tăng, nhiều nhà kinh tế cảnh báo chính phủ không nên vội vàng tung ra các gói trợ giá. Chủ tịch Viện Ifo, Clemens Fuest, cho rằng việc dùng giảm thuế hay trợ cấp để triệt tiêu tín hiệu giá là “có hại cho nền kinh tế”.

Theo ông, một trong những sức mạnh của kinh tế thị trường chính là việc giá cả thay đổi sẽ buộc doanh nghiệp và người tiêu dùng điều chỉnh hành vi – qua đó giúp nền kinh tế thích nghi hiệu quả hơn.

- Cải cách – nhiệm vụ không thể trì hoãn

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh: điều Đức cần lúc này không phải là sự tự mãn. Theo ông Holtemöller, về mặt kinh tế “đã là năm phút sau mười hai giờ” – ám chỉ sự cấp bách của cải cách.

Thực tế, quy mô kinh tế Đức hiện gần như không lớn hơn năm 2019, trong khi nhiều quốc gia khác đã tăng trưởng đáng kể trong cùng thời gian.

Các nhà kinh tế vì thế kêu gọi chính phủ đẩy mạnh cải cách cơ cấu: giảm chi phí bảo hiểm xã hội cho doanh nghiệp, cắt giảm quan liêu và thúc đẩy đầu tư hạ tầng.

- Hy vọng vào “mùa xuân cải cách”

Tại DIW, bà Dany-Knedlik bày tỏ hy vọng chính phủ sẽ tạo ra một “mùa xuân cải cách” trong những tháng tới. Đặc biệt, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công có thể tạo động lực mới cho tăng trưởng.

Nhưng điều kiện tiên quyết là các khoản chi này phải thực sự là đầu tư bổ sung, thay vì chỉ thay thế cho những khoản chi cũ – nếu không, tác động đối với tăng trưởng sẽ rất hạn chế.

Tóm lại: Cuộc chiến Iran có thể khiến đà phục hồi kinh tế Đức chậm lại, chủ yếu thông qua giá năng lượng cao và tâm lý bất ổn. Tuy nhiên, nguy cơ suy thoái lớn hiện vẫn chưa được dự báo. Thách thức thật sự nằm ở chỗ: liệu chính phủ Berlin có tận dụng thời điểm này để tiến hành những cải cách sâu rộng, nhằm đưa nền kinh tế lớn nhất châu Âu trở lại quỹ đạo tăng trưởng bền vững hay không.

Nguồn: Viet-bao.de theo tagesschau.de 12.3.2026