“Một chuyến thăm bạn bè?” – Thủ tướng Merz lần thứ ba gặp Tổng thống Trump giữa sóng gió toàn cầu

- Thế giới bên bờ bất định

Sau các đợt không kích nhằm vào Iran, bức tranh địa chính trị càng thêm phức tạp. Ông Merz gọi đây là thời khắc “đứng trước ngưỡng cửa của một tương lai bất định”. Nếu trước đó, chương trình nghị sự xoay quanh thuế quan, Ukraine và NATO, thì nay hồ sơ Iran phủ bóng lên toàn bộ cuộc đối thoại.

Là một chính khách luôn nhấn mạnh vai trò của luật pháp quốc tế, Thủ tướng Đức đang đối diện với nghịch lý: các hành động quân sự mới đây nhiều khả năng không hoàn toàn phù hợp với luật pháp quốc tế – nền tảng mà châu Âu lâu nay xem là kim chỉ nam. Tuy nhiên, Berlin hiểu rằng những lời “giảng giải đạo lý” sẽ không phải là chiến lược khôn ngoan tại Phòng Bầu dục.

- Không còn là “chuyến thăm bạn bè” đơn thuần

Dù từng được Tổng thống Trump gọi là “người bạn Friedrich”, thực tế cho thấy quan hệ xuyên Đại Tây Dương hiện nay dựa nhiều vào các thể chế như NATO hơn là tình cảm cá nhân. Chính trị gia CDU Norbert Röttgen nhận định: “Tổng thống này coi thường sự yếu đuối nhưng tôn trọng sức mạnh.”

Vì thế, ông Merz chọn cách tiếp cận mới: “chủ nghĩa hiện thực kiên định về nguyên tắc”. Đức không đến Washington với tư thế cầu xin, nhưng cũng không phải để phá vỡ quan hệ. Thay vào đó, Berlin muốn khẳng định rằng: tôn trọng luật pháp không phải là yếu đuối – mà là sức mạnh. Tuy nhiên, như chính ông Merz thừa nhận, “sức mạnh của luật pháp chỉ có hiệu lực khi nó được bảo vệ bằng sức mạnh thực tế”.

- Thuế quan, Ukraine và những câu hỏi chưa lời đáp

Hơn 1.800 doanh nghiệp Mỹ đã khởi kiện liên quan đến chính sách thuế của chính quyền Trump. Trong khi đó, châu Âu vẫn chưa rõ Washington sẽ đứng ở đâu trong nỗ lực tìm kiếm hòa bình cho Ukraine. Thêm vào đó là những phát ngôn coi Liên minh châu Âu như đối thủ kinh tế.

Giữa bối cảnh ấy, câu hỏi đặt ra: Liệu Thủ tướng Đức có được xem là một trong “những tay chơi lớn” trên bàn cờ toàn cầu – như cách ông Trump nhìn thế giới?

- Tín hiệu tôn trọng – và toan tính chiến lược

Việc ông Merz tiếp tục được nghỉ tại Blair House – dinh thự khách mời danh giá đối diện Nhà Trắng – được xem là cử chỉ trân trọng đặc biệt từ phía Mỹ. Bên cạnh đó, lập trường ủng hộ mục tiêu NATO chi 5% GDP cho quốc phòng của ông Merz cũng gây ấn tượng mạnh tại Washington.

Mới đây, Thủ tướng Đức vừa trở về từ chuyến thăm Trung Quốc với một phái đoàn kinh tế lớn và hợp đồng đáng kể cho Airbus. Điều này càng khiến Nhà Trắng theo dõi sát sao hướng đi của Berlin trong quan hệ với Bắc Kinh – nhất là khi ông Trump cũng dự định thăm Trung Quốc trong thời gian tới.

- Giữa nguyên tắc và thực dụng

Cuộc gặp hôm nay không chỉ là phép thử cho mối quan hệ cá nhân giữa hai nhà lãnh đạo, mà còn là thước đo vị thế của châu Âu trong một thế giới ngày càng vận hành theo logic quyền lực.

Liệu Thủ tướng Merz có thể dung hòa giữa “sức mạnh của luật pháp” và “luật của kẻ mạnh”? Câu trả lời có lẽ sẽ không chỉ quyết định tương lai quan hệ Đức – Mỹ, mà còn định hình vai trò của châu Âu trong trật tự toàn cầu mới.

Nguồn: Viet-bao.de theo tagesschau.de - Ảnh bìa TTX VN tại Đức