NĂM 2026, HỌC SINH ĐỨC SA SÚT NGHIÊM TRỌNG - Cảnh báo cho các gia đình - Đọc hiểu yếu, toán học sa sút – cơ hội học tập của trẻ đang bị ảnh hưởng

Trang tagesschau.de vừa đưa tin sáng 8.9: Kết quả PISA mới nhất cho thấy học sinh 15 tuổi tại Đức đang có thành tích thấp nhất kể từ khi chương trình PISA được triển khai cách đây 25 năm. Đáng lo ngại, cứ 3 học sinh thì có 1 em chưa đạt mức năng lực cơ bản về đọc hiểu và toán học; trong môn khoa học tự nhiên, tỷ lệ này khoảng 1/4.

Điều PISA kiểm tra không đơn thuần là học thuộc bài, mà là khả năng vận dụng kiến thức vào cuộc sống: hiểu một email dài, đọc biểu đồ, so sánh giá cả, phân tích thông tin và tìm ra cách giải quyết vấn đề.

Đặc biệt, khả năng đọc hiểu đang trở thành mối lo lớn. Nhiều thanh thiếu niên có xu hướng đọc lướt nhanh, khó tập trung với những văn bản dài và phức tạp. OECD cảnh báo đây là vấn đề đáng lo trong thời đại AI, bởi những năng lực như tư duy phản biện, kiểm chứng thông tin, nhìn nhận mối liên hệ và tự hình thành chính kiến sẽ ngày càng quan trọng.

Một vấn đề khác của Đức là cơ hội học tập vẫn phụ thuộc khá nhiều vào hoàn cảnh gia đình. Khoảng cách giữa trẻ em có điều kiện thuận lợi và trẻ em thuộc các gia đình khó khăn về xã hội đã gia tăng. Chuyên gia PISA Samuel Greiff nhấn mạnh: không nên đơn giản quy vấn đề này cho trẻ có hay không có nguồn gốc di cư; điểm mấu chốt là hoàn cảnh sống và điều kiện giáo dục của mỗi gia đình.

Các chuyên gia cho rằng Đức không thiếu giải pháp: cần phát hiện khó khăn của trẻ sớm hơn, hỗ trợ đúng đối tượng, tăng nguồn lực cho những trường có nhiều học sinh khó khăn và nâng cao chất lượng dạy học. Chương trình Startchancen hiện hướng tới khoảng 4.000 trường có hoàn cảnh đặc biệt, với tổng kinh phí 20 tỷ euro trong 10 năm. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn là biến những giải pháp tốt thành kết quả lâu dài trong thực tế nhà trường.

LỜI NHẮN QUAN TRỌNG ĐẾN CỘNG ĐỒNG NGƯỜI VIỆT

Đối với các gia đình Việt Nam tại Đức, đây là lời nhắc nhở rất đáng suy ngẫm: đừng chỉ quan tâm con có điểm cao hay thấp, mà hãy quan tâm con có thực sự hiểu bài, đọc hiểu tiếng Đức, biết phân tích thông tin và tự giải quyết vấn đề hay không.

Cha mẹ nên đồng hành cùng con trong việc đọc sách, rèn tiếng Đức, hạn chế việc sử dụng mạng xã hội quá mức và đặc biệt không để trẻ chỉ đọc lướt TikTok, Instagram hay phụ thuộc vào AI mà thiếu khả năng suy nghĩ độc lập.

Hội nhập bắt đầu từ giáo dục. Một đứa trẻ hiểu ngôn ngữ, hiểu trường học, biết suy nghĩ độc lập và tự tin hòa nhập xã hội Đức sẽ có thêm nhiều cơ hội xây dựng tương lai cho chính mình.

Nguồn: Viet-bao.de lược dịch theo tagesschau.de 8.9.2026