AfD có thể thay đổi toàn diện hệ thống giáo dục Đức hay không?

Theo chương trình của AfD tại bang Sachsen-Anhalt, đảng này muốn nới lỏng hoặc bãi bỏ nghĩa vụ đến trường, cho phép phụ huynh dạy con tại nhà. Đồng thời, AfD đề xuất tổ chức các lớp học riêng cho trẻ em tị nạn và trẻ khuyết tật. Đảng cho rằng hệ thống giáo dục hiện nay đang bị chi phối bởi các quan điểm mang tính ý thức hệ và không còn đảm bảo chất lượng như trước.

Ông Hans-Thomas Tillschneider, người phát ngôn về giáo dục của AfD tại nghị viện bang Sachsen-Anhalt, tuyên bố mục tiêu của đảng là đào tạo những công dân tự tin, độc lập và có tư duy tự do, thay vì những người bị ảnh hưởng bởi các quan điểm chính trị mà AfD cho là áp đặt trong nhà trường.

Tuy nhiên, các chuyên gia giáo dục nhận định việc thay đổi tận gốc hệ thống giáo dục Đức không hề dễ dàng. Bà Nina Kolleck, Giáo sư Đại học Potsdam, cho rằng mặc dù hệ thống giáo dục có khả năng tự bảo vệ nhất định, nhưng vẫn tồn tại những “điểm yếu” mà các lực lượng cực hữu có thể khai thác, đặc biệt trong lĩnh vực chương trình giảng dạy, giáo dục chính trị và chính sách nghiên cứu khoa học.

Một trong những mục tiêu của AfD là chấm dứt chương trình “Trường học không phân biệt chủng tộc – Trường học có lòng dũng cảm”, vốn khuyến khích học sinh đấu tranh chống phân biệt đối xử và thúc đẩy các giá trị dân chủ. AfD cho rằng chương trình này mang tính “nhồi sọ chính trị”, trong khi các chuyên gia khẳng định đây là hoạt động giáo dục nhằm giúp học sinh hình thành quan điểm độc lập dựa trên kiến thức và trải nghiệm thực tế.

Giới công chức và giáo viên được xem là một trong những rào cản quan trọng đối với những thay đổi cực đoan. Ông Heini Schmitt, Phó Chủ tịch Liên đoàn Công chức Đức (dbb), nhấn mạnh rằng mọi công chức đều tuyên thệ trung thành với Hiến pháp chứ không phải với bất kỳ chính phủ hay đảng phái nào. Nếu nhận được chỉ thị trái pháp luật, họ có nghĩa vụ phản đối và từ chối thực hiện.

Ngoài ra, hệ thống giáo dục liên bang của Đức với 16 bang có luật giáo dục và hiến pháp riêng cũng tạo ra cơ chế bảo vệ trước những thay đổi đột ngột. Nhiều đề xuất của AfD, chẳng hạn như việc nới lỏng nghĩa vụ đến trường, có thể vấp phải những rào cản pháp lý vì liên quan đến các quy định đã được ghi nhận trong hiến pháp bang và cả Hiến pháp Liên bang Đức.

Các chuyên gia cho rằng ngay cả khi AfD giành quyền lãnh đạo tại một bang, việc thực hiện những cải cách sâu rộng trong giáo dục sẽ gặp nhiều giới hạn từ luật pháp, đội ngũ công chức và cấu trúc liên bang của nước Đức. Tuy vậy, họ cũng cảnh báo rằng những thay đổi về chương trình giảng dạy, giáo dục chính trị và chính sách văn hóa – lịch sử vẫn có thể được thúc đẩy trong phạm vi quyền hạn của chính quyền bang.

Nguồn: Viet-bao.de lược dịch theo tagesschau.de sớm 8.6.2026