Tiêu điểm

CẢI TỔ NHÀ NƯỚC PHÚC LỢI ĐỨC: Đơn giản hơn, số hóa hơn, hiệu quả hơn

Đăng bởi: Phạm Quỳnh Nga

27/01/2026 | 21:51

Chuyên mục: Tin nước Đức

0 bình luận

CẢI TỔ NHÀ NƯỚC PHÚC LỢI ĐỨC: Đơn giản hơn, số hóa hơn, hiệu quả hơn

Trang tagesschau.de vừa cập nhật nhày 27.01.2026: Chính phủ Đức đang chuẩn bị một cuộc cải tổ lớn đối với hệ thống phúc lợi xã hội nhằm giảm bớt thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch và khuyến khích người dân quay trở lại thị trường lao động. Một Ủy ban cải cách Nhà nước phúc lợi vừa công bố loạt khuyến nghị quan trọng, mở đường cho việc tái cấu trúc toàn diện hệ thống an sinh xã hội trong những năm tới.

Hợp nhất các khoản trợ cấp – cốt lõi của cải cách

Trọng tâm của kế hoạch cải cách là hợp nhất các khoản trợ cấp xã hội được tài trợ từ ngân sách nhà nước vào một hệ thống thống nhất. Cụ thể, Bürgergeld (tiền trợ cấp công dân) – trong tương lai sẽ được gọi đơn giản là trợ cấp cơ bản – sẽ được gộp chung với trợ cấp tiền nhà (Wohngeld) và phụ cấp trẻ em (Kinderzuschlag).

Việc hợp nhất này nhằm:

• Giảm chồng chéo giữa các khoản trợ cấp

• Đơn giản hóa thủ tục cho người dân

• Giảm gánh nặng hành chính cho cơ quan công quyền

• Đẩy mạnh số hóa dịch vụ xã hội

Theo kế hoạch, thay vì bốn cơ quan như hiện nay, hệ thống mới sẽ chỉ còn hai đầu mối quản lý: một dành cho người có khả năng lao động, và một dành cho người không có khả năng lao động.

Bộ trưởng Lao động Đức Bärbel Bas (SPD) khẳng định, cải cách này không nhằm cắt giảm phúc lợi, mà hướng tới một nhà nước phúc lợi “đơn giản hơn, số hóa hơn và minh bạch hơn”.

Tạo thêm động lực đi làm

Một mục tiêu quan trọng khác của cải cách là tăng động lực lao động cho người đang hưởng trợ cấp. Hiện nay, nhiều người phàn nàn rằng khi làm thêm giờ hoặc tăng thu nhập, phần lớn số tiền kiếm được lại bị khấu trừ vào trợ cấp, khiến “làm thêm cũng không đáng”.

Ủy ban đề xuất điều chỉnh quy định khấu trừ:

• Giảm mức miễn trừ thu nhập thấp từ 100 euro xuống còn 50 euro

• Giảm mức khấu trừ đối với thu nhập cao hơn, đặc biệt là trên ngưỡng mini-job

Mục tiêu là khuyến khích người dân tăng dần thời gian làm việc, từng bước thoát khỏi sự phụ thuộc vào trợ cấp nhà nước.

Cắt giảm quan liêu, đẩy mạnh số hóa

Để giảm thủ tục rườm rà, nhiều quy định pháp luật sẽ được đơn giản hóa. Thay vì kiểm tra chi tiết từng khoản chi với nhiều giấy tờ, một số nhu cầu cơ bản sẽ được chi trả theo mức khoán cố định.

Đáng chú ý, trợ cấp trẻ em (Kindergeld) trong tương lai sẽ được tự động chi trả ngay sau khi trẻ chào đời, không cần nộp đơn. Đồng thời, các khái niệm như “hộ gia đình” hay “thu nhập” sẽ được thống nhất trên toàn bộ hệ thống luật xã hội, giúp tránh cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan.

Một cổng dịch vụ xã hội số hóa trung tâm cũng sẽ được xây dựng, cho phép người dân nộp hồ sơ, nhận quyết định và tải giấy tờ trực tuyến. Các dữ liệu mà nhà nước đã có, như địa chỉ cư trú, sẽ không phải khai báo lại nhiều lần.

Lộ trình thực hiện đến năm 2027

Theo kế hoạch:

• Nửa đầu năm 2026: thành lập nhóm chuyên gia về số hóa

• Trong vòng 6 tháng: các bộ ngành xây dựng mô hình hệ thống phúc lợi thống nhất

• Giữa năm 2027: hoàn tất các luật cải cách có thể triển khai nhanh

• Cuối năm 2027: hoàn tất cơ sở pháp lý cho việc hợp nhất các khoản trợ cấp

Ủy ban cải cách lần này chủ yếu gồm đại diện của liên bang, các bang và chính quyền địa phương, thay vì các nhà khoa học như những ủy ban trước đây.

Tranh luận về sửa đổi Hiến pháp

Một số đề xuất của Ủy ban đòi hỏi điều chỉnh lại phân chia trách nhiệm giữa liên bang, bang và địa phương, điều này có thể cần sửa đổi Hiến pháp Đức. Tuy nhiên, trong khi Bộ trưởng Bas cho rằng cải cách vẫn có thể tiến hành không cần sửa Hiến pháp, phía Liên minh CDU/CSU tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt được đồng thuận chính trị trong nhiệm kỳ này.

Ý kiến trái chiều

• Caritas Đức đánh giá cao nỗ lực đơn giản hóa, nhưng cảnh báo không nên kỳ vọng tiết kiệm lớn trong các lĩnh vực như trợ giúp người khuyết tật hay chăm sóc người già.

• Liên hiệp Phúc lợi Paritätischer lo ngại việc giảm mức miễn trừ thu nhập có thể gây bất lợi cho người nghèo, người đơn thân và người có vấn đề sức khỏe.

• Viện Ifo (Munich) nhìn nhận kế hoạch cải cách là “táo bạo và đúng hướng”, dù vẫn còn nhiều chi tiết cần làm rõ trong quá trình triển khai.

Nguồn: Viet-bao.de lược dịch theo tagesschau.de