GA ALEXANDERPLATZ BERLIN: Cải tạo trong vòng 4 năm, 70 triệu euro và những lo ngại về tác động xã hội

Giá trị lịch sử và kiến trúc đặc biệt

Trước đây, tại Alexanderplatz từng tồn tại một nhà ga đón khách tráng lệ theo phong cách Tân cổ điển, phổ biến vào cuối thế kỷ 19, lấy cảm hứng từ kiến trúc La Mã và Hy Lạp cổ đại. Công trình được xây dựng nhằm nhấn mạnh vai trò trung tâm đô thị của Alexanderplatz và thể hiện tầm vóc của Berlin trong giai đoạn phát triển mạnh mẽ của giao thông đô thị.

Qua nhiều biến cố lịch sử, đặc biệt là chiến tranh thế giới, thời kỳ Đông Đức và các đợt cải tạo sau thống nhất, diện mạo ban đầu của nhà ga đã thay đổi đáng kể. Ngày nay, công trình là sự pha trộn của nhiều phong cách kiến trúc khác nhau, phản ánh lịch sử phức tạp và nhiều lớp của thành phố.

Chính vì vậy, toàn bộ khu nhà ga Alexanderplatz hiện được xếp hạng là di tích quốc gia. Theo cơ quan bảo tồn di tích bang Berlin, nhà ga có giá trị quan trọng về mặt lịch sử, đô thị và kiến trúc, thể hiện sự phát triển nhanh chóng của giao thông công cộng từ cuối thế kỷ 19. Mỗi ngày, nơi đây phục vụ hơn 150.000 lượt hành khách.

Dự án cải tạo trị giá 70 triệu euro

Deutsche Bahn dự kiến triển khai dự án cải tạo và nâng cấp nhà ga trong vòng bốn năm, với tổng kinh phí khoảng 70 triệu euro. Mục tiêu của dự án là hiện đại hóa mặt tiền, cải tạo không gian nội thất, nâng cấp hệ thống phòng cháy chữa cháy, cải thiện khu vực chờ và tạo thêm các không gian sinh hoạt ngoài trời nhằm nâng cao trải nghiệm cho hành khách.

Theo kế hoạch, công trình sẽ chính thức khởi công trong vòng nửa năm tới. Tuy nhiên, các cửa hàng và dịch vụ bên trong nhà ga đã phải đóng cửa từ sớm, dù hoạt động giao thông của nhà ga vẫn tiếp tục diễn ra bình thường.

Doanh nghiệp nhỏ và cộng đồng bị ảnh hưởng

Việc đóng cửa sớm các cửa hàng đã gây ra nhiều tranh cãi và lo lắng trong dư luận. Nhiều doanh nghiệp nhỏ, vốn gắn bó lâu năm với nhà ga, buộc phải chấm dứt hoạt động hoặc tìm địa điểm tạm thời mà chưa có sự đảm bảo rõ ràng về hỗ trợ hay bồi thường.

Trong số đó có quầy bán vé truyền thống của nhà ga – nơi được nhiều khách hàng lớn tuổi và khách quen tin tưởng nhờ sự tư vấn trực tiếp và tận tình. Chủ quầy, bà Sabine Schreib, cho biết bà rất tiếc khi phải rời đi sau nhiều năm gắn bó. Các cửa hàng hoa, quán cà phê và dịch vụ khác cũng đứng trước tương lai bấp bênh, kéo theo nỗi lo mất việc làm của nhiều lao động.

Không chỉ doanh nghiệp, người dân và hành khách thường xuyên qua lại cũng cho rằng việc đóng cửa hàng loạt đã làm mất đi các hoạt động xã hội quen thuộc, khiến không gian nhà ga trở nên trống trải, kém an toàn và thiếu sức sống.

Những nghi ngại xoay quanh mục đích thực sự của dự án

Bên cạnh lý do bảo tồn di tích và nâng cấp hạ tầng, dự án cải tạo còn vấp phải những nghi ngờ về động cơ sâu xa. Một số ý kiến cho rằng việc đóng cửa sớm các cửa hàng có thể nhằm loại bỏ các “không gian gây lo ngại” (Angsträume) – những khu vực công cộng thường bị gắn với hình ảnh người vô gia cư, người nghèo hoặc các nhóm yếu thế.

Các biện pháp cải tạo kiến trúc được cho là có thể làm thay đổi cấu trúc không gian theo hướng hạn chế sự hiện diện của các nhóm này. Tuy nhiên, Deutsche Bahn bác bỏ những cáo buộc trên, khẳng định mục tiêu của dự án là nâng cao tính thẩm mỹ, an toàn và sự thuận tiện cho hành khách, đồng thời nhấn mạnh rằng các vấn đề xã hội sẽ được xử lý theo đúng quy định pháp luật và tinh thần nhân đạo.

Cảnh sát Berlin cũng cho biết việc đóng cửa các cửa hàng không làm thay đổi đáng kể tình hình an ninh tại nhà ga, nơi vốn đã có sự hiện diện thường xuyên của lực lượng chức năng.

Hệ quả và những so sánh đáng suy ngẫm

Từ giữa tháng 1, các cửa hàng còn lại tại ga Alexanderplatz lần lượt đóng cửa, dự kiến hoàn tất vào cuối tháng. Điều này đồng nghĩa với việc một trong những nhà ga nhộn nhịp nhất Berlin sẽ gần như không còn hoạt động thương mại và sinh hoạt cộng đồng trong suốt bốn năm cải tạo.

Trong khi đó, kinh nghiệm từ các nhà ga lớn tại Zürich hay Vienna cho thấy, các dự án cải tạo quy mô lớn hoàn toàn có thể được thực hiện theo từng giai đoạn, vừa thi công vừa duy trì hoạt động kinh doanh và phục vụ hành khách. Nhiều chuyên gia cho rằng mô hình này khả thi và sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại cho doanh nghiệp nhỏ cũng như đời sống đô thị xung quanh.

Kết luận

Dự án cải tạo ga Alexanderplatz không chỉ là một công trình kiến trúc – hạ tầng đơn thuần mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về tác động xã hội, kinh tế và cách ứng xử với cộng đồng địa phương. Trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, việc cân bằng giữa bảo tồn di sản, phát triển đô thị và bảo vệ sinh kế của người dân vẫn là bài toán cần lời giải thỏa đáng.

Nguồn: Viet-bao.de lược dịch từ morgenpost.de