TIN SỐC ĐỨC: “Niềm tin vào nhà nước pháp quyền đang bị lung lay”: Hơn một triệu vụ án hình sự tồn đọng

Năm năm trước, con số này mới chỉ khoảng 700.000 vụ.

- Áp lực khổng lồ trong ngành tư pháp

Tại bang Brandenburg, số vụ điều tra mới của cơ quan công tố tăng mạnh, từ hơn 156.000 vụ năm 2020 lên hơn 182.000 vụ sau 5 năm. Bà Jessica Hansen – công tố viên trưởng tại Cottbus – cho biết nhiều đồng nghiệp trẻ đang rơi vào tình trạng quá tải và kiệt sức trước “núi hồ sơ” ngày càng chồng chất.

Theo ông Sven Rebehn, Tổng thư ký Hiệp hội Thẩm phán Đức, nếu không được bổ sung nhân sự, các cơ quan công tố sẽ không thể xử lý hết khối lượng công việc tồn đọng. Hệ quả là ngày càng nhiều vụ án phải đình chỉ sớm vì mức độ nhẹ hoặc do thiếu nguồn lực, có hoặc không kèm theo phạt tiền.

- Nghi phạm được thả vì xử lý quá lâu

Đáng lo ngại hơn, nhiều nghi phạm nghiêm trọng đã được trả tự do khỏi trại tạm giam do quá thời hạn điều tra. Trung bình mỗi tuần lại xảy ra một trường hợp như vậy.

Theo thống kê, năm vừa qua có 50 nghi phạm trong các vụ án nghiêm trọng như hiếp dâm, cố ý gây thương tích nặng hoặc giết người được thả tự do chỉ vì thủ tục kéo dài quá lâu.

“Điều này làm lung lay niềm tin của người dân vào nhà nước pháp quyền,” ông Rebehn nhấn mạnh. Khi việc truy tố phụ thuộc vào khả năng tài chính, công lý không còn trọn vẹn.

- Tranh cãi về ngân sách và nhân sự

Bộ trưởng Tư pháp bang Brandenburg, ông Benjamin Grimm, xác nhận trong năm 2024 đã có 5 nghi phạm phải được trả tự do do thời gian tạm giam vượt quá quy định; năm 2025 con số này là 2 trường hợp.

Các bộ trưởng tư pháp và giới thẩm phán đều kêu gọi tăng ngân sách và bổ sung nhân sự. Chính phủ liên bang dự kiến chi 240 triệu euro cho “Hiệp ước Nhà nước pháp quyền” mới, có thể tài trợ 2.000 thẩm phán và công tố viên bổ sung. Tuy nhiên, nhiều bang cho rằng khoản tiền này chưa đủ để duy trì lâu dài.

- “Tất cả đều đang làm việc ở giới hạn cuối cùng”

Không chỉ thiếu nhân lực, ngành tư pháp Đức còn tụt hậu về số hóa. Sebastian Büchner – đại diện Hiệp hội Công tố viên Berlin – cho biết các vụ án hiện nay ngày càng phức tạp, đặc biệt trong lĩnh vực tội phạm mạng và ấu dâm trực tuyến, đòi hỏi xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ.

Dù trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ phần nào, quyết định cuối cùng vẫn phải do con người đưa ra. “Yếu tố con người vẫn là trung tâm của công lý,” ông nói.

- Tỷ lệ truy tố thấp đáng báo động

Tại Brandenburg, chỉ 13% các cuộc điều tra đối với nghi phạm được xác định danh tính dẫn đến truy tố chính thức. Theo các chuyên gia, áp lực hồ sơ khiến nhiều công tố viên buộc phải lựa chọn đình chỉ vụ án thay vì tiếp tục điều tra, vì nếu truy tố sẽ mất thêm nhiều tháng làm việc.

Trong khi các hồ sơ vẫn tiếp tục chất cao trên bàn làm việc, câu hỏi lớn vẫn bỏ ngỏ: Khi nào Liên bang và các bang mới đạt được thỏa thuận mới để cứu vãn hệ thống tư pháp?

Giữa áp lực nhân sự, ngân sách và chuyển đổi số chậm chạp, nền tư pháp Đức đang đứng trước một phép thử lớn – phép thử của niềm tin công chúng vào công lý và nhà nước pháp quyền.

Nguồn: Viet-bao.de lược dịch theo tagesschau.de