Thủ đô Hà Nội có thêm 9 Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia

9 di sản văn hóa được ghi danh thêm vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia của thành phố Hà Nội gồm có 6 di sản thuộc loại hình Lễ hội truyền thống, 1 di sản thuộc loại hình Nghề thủ công truyền thống và Tri thức dân gian, 1 di sản thuộc loại hình tri thức dân gian.

Cụ thể là: Hội hát Chèo Tàu Tổng Gối (xã Ô Diên); Hội làng La Phù (xã An Khánh); Lễ hội chùa Đồng Bụt (xã Kiều Phú); Lễ hội chùa Nành (xã Phù Đổng); Lễ hội đền Sái (xã Thư Lâm); Lễ hội đình Vòng (phường Khương Đình); Nghề làm bánh cuốn Thanh Trì (phường Vĩnh Hưng); Tri thức chế biến và thưởng thức  Chả cá Lã Vọng (Hà Nội); Tri thức nấu cỗ  Bát Tràng (xã Bát Tràng).

1.Hội hát chèo tàu Tổng Gối

Tổng Gối gồm bốn làng: Thượng Hội,  Thúy Hội, Vĩnh Kỳ và Phan Long. Hội hát  chèo tàu Tổng Gối được người dân nơi đây sáng tạo ra nhằm ca ngợi công  đức của tướng Văn Dĩ Thành – người  con quê hương đã hy sinh tại Tổng Gối  khi đánh đuổi giặc xâm lăng

Lễ hội truyền thống hát Chèo tàu, xã Ô Diên diễn ra vào dịp Rằm tháng Giêng  hàng năm. Hát Chèo tàu có 20 làn  điệu, gồm: Hát trình, hát thuyền và hát bỏ bộ. Đặc sắc nhất trong lễ hội  là màn hát Chèo tàu với các làn điệu  đối đáp giữa hai tàu – là những chiếc  thuyền rồng bằng gỗ được chèo  tượng trưng trên cạn. Mỗi tàu có 13  người gồm bà chúa tàu, 2 “cái tàu”  và 10 “con tàu”. Bà chúa tàu khoảng 50 tuổi, phải là người giỏi múa hát, gia đình song toàn. Cái tàu và con tàu là gái thanh tân từ 13 – 16 tuổi.

2. Hội làng La Phù

Lễ hội làng La Phù, xã An Khánh được tổ chức vào dịp đầu năm mới nhằm tưởng  nhớ công ơn của Thành hoàng làng Tĩnh Quốc Tam Lang – người có công  đánh giặc giữ nước dưới thời Vua  Hùng Duệ Vương. Lễ hội có nhiều  nghi thức đặc sắc. Nhưng độc đáo nhất là tục nuôi, rước lợn và dâng  lên Thành hoàng làng. Để chuẩn bị cho lễ hội, từ 1 năm trước, người  dân đã tuyển chọn những chú lợn đực với những tiêu chuẩn đặc biệt  mua về nuôi. Lợn được nuôi theo một quy trình đặc biệt suốt 1 năm,  đến ngày hội, được thịt rồi đặt lên kiệu, trang trí đẹp mắt, rồi rước ra  đình làng dâng thánh, trong đêm 13,  rạng ngày 14 tháng Giêng.

3. Hội chùa Đồng Bụt

Hội chùa Đồng Bụt (Hội Sếp), xã Kiều Phú mở từ ngày 10 đến 13 tháng Ba, chính hội  ngày mùng 10. Nổi bật nhất của hội  là rước Thánh được thực hiện bởi 16  trai làng, trang phục quần vàng, áo đỏ, chít khăn đỏ, thắt lưng xanh. Trước và 2 bên kiệu được che tàn vàng, lọng  đỏ, cờ quạt…long trọng. Đoàn rước đi từ chùa ra quán, dài khoảng 600m.

4. Lễ hội Chùa Nành

Lễ hội Chùa Nành, xã Phù Đổng diễn ra từ ngày  mồng 4 đến mồng 6 Tháng Hai âm lịch hằng năm. Các nghi lễ ở Lễ hội Chùa Nành được tổ chức nghiêm cẩn và giàu tính biểu tượng, mang đậm dấu ấn lịch sử – văn hóa của vùng Kinh  Bắc xưa. Đặc biệt nhất trong Lễ hội  chùa Nành là Lễ nâng cây phan, dựng cây phướn, lễ nhiễu xung quanh cây phướn. Lễ nâng cây phan gắn liền với  truyền thuyết về lá phan chỉ riêng có ở làng Nành. Lễ được thực hiện vào trước ngày khai hội.

5. Hội đền Sái

Đền Sái, xã Thư Lâm là nơi thờ Đức Thánh Huyền Thiên Trấn Vũ. Lễ hội đền Sái có nghi lễ rước vua giả và nghi lễ chém Tinh gà trắng đặc sắc, độc đáo hiếm có.

Lễ hội được tổ chức từ 30 tháng Chạp đến hết ngày rằm tháng Giêng, chính hội là ngày 11 tháng Giêng hàng năm.

6. Hội đình Vòng

Đình Vòng, phường Khương Đình thờ hai vị Thành  hoàng là Cương Lược đại vương và  Hùng Lược đại vương, thời Hùng  Vương thứ 18. Lễ hội đình Vòng  được tổ chức từ ngày mùng 1 đến  mùng 4 tháng Hai. Ngày 02 tháng  Hai chính hội. Lễ hội đình Vòng có nhiều tục lệ, nhưng gây chú ý với  nghi lễ độc đáo – Nghi lễ tôn vinh gia đình văn hóa và hiếu học, được diễn ra trong quá trình rước kiệu thành hoàng làng.

Lễ hội đình Vòng hàng năm tổ chức hội lệ. Ba năm tổ chức đại đám một  lần, vào các năm Dần, Thân, Tỵ, Hợi.

7. Bánh cuốn Thanh Trì, phường Vĩnh Hưng đặc biệt nhất ở chỗ tráng mỏng, hành mỡ  thoa vào muớt mặt mà nếm thì thanh nhẹ. Một trong những bí quyết để có được những mẻ bánh ngon là chọn gạo ngon, nhưng không khô hay quá dẻo. Xay bột là khâu quan trọng. Bột  được xay nhuyễn nên mặt bánh cuốn mới được láng bóng, óng ả. Bánh cuốn Thanh Trì thơm dịu được chấm với nước chấm được pha không quá chua cũng không quá mặn. Ăn bánh cuốn Thanh Trì với rau thơm Láng và thêm vài lát chả thì thật tuyệt vời.

8. Chả cá Lã Vọng

Chả cá Lã Vọng là món ăn dân dã xuất hiện từ năm 1871, tại Hà Nội nay đã được thế giới biết đến. Chả cá Lã Vọng ở số 14 phố Chả Cá Hà Nội được coi là cái nôi của chả cá Lã Vọng Hà Nội từ hàng thế kỷ nay.

Chả cá Lã Vọng truyền thống thường được làm từ cá Lăng tươi, do loài cá  này ngọt thịt mà lại ít xương. Cá được lọc thịt, sơ chế và tẩm ướp theo công thức gia truyền sau đó nướng trên bếp than đến khi chín vàng đều hai mặt. Chả cá thường được ăn kèm với bún, bánh đa, lạc, mắm tôm, thêm một chút hành lá và rau thơm.

Trải qua hơn 150 năm, chả cá Lã Vọng trở thành đặc sản của Hà Nội, khiến mỗi du khách đến Thủ đô đều muốn thưởng thức món ăn này. Chả cá còn được giới thiệu trên sóng CNN là một trong những món ăn ngon nhất  thế giới và được đưa vào cuốn sách  “1000 nơi nên đến trước khi chết”.

9.Tri thức nấu cỗ Bát Tràng

Tri thức nấu cỗ Bát Tràng, xã Bát Tràng gắn liền với lịch sử hơn 500 năm của làng gốm, là biểu hiện sống động của văn hóa lễ nghi và tinh thần cộng đồng. Cỗ Bát Tràng thường được tổ chức trong các dịp lễ tết, cưới hỏi, giỗ họ, hội làng… Mỗi mâm cỗ thể hiện sự chu đáo, hiểu biết và vị thế gia chủ. Tri thức nấu cỗ ở Bát Tràng được truyền từ đời này sang đời khác qua hình thức “học bằng làm”. Đặc biệt, dụng cụ nấu và bày cỗ thường sử dụng chính sản phẩm gốm sứ Bát Tràng, tạo nên sự liên kết độc đáo giữa ẩm thực và nghề truyền thống.

Việc ghi danh không chỉ là tín hiệu vui với di sản, mà còn mở ra cơ hội quảng bá văn hóa, du lịch cho địa  phương. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với  nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản; bảo đảm các di sản văn  hóa phi vật thể được thực hành để hướng con người, cộng đồng tới các giá trị văn hóa tốt đẹp, gìn giữ bản sắc, hướng tới sự phát triển xã hội toàn diện.

Nguồn: Viet-bao.de theo Thanh Anh, Vietnam.vn